baner

Plan parku >>
Parki krajobrazowe województwa wielkopolskiego >>
Chronologia Ochrony Przyrody na terenie Ż-Cz.P.K. >>

   Już w 1909 roku z inicjatywy Fritza Pfuhla ochroną objęto 70 arowy fragment lasu położony na lewym brzegu Warty, w okolicy Dębna, dziś już nieistniejący. Był to pierwszy chroniony obszar lasu w Wielkopolsce. Niestety, w wyniku niewłaściwej organizacji ochrony uległ on niemal całkowitemu zniszczeniu  po I w.św. Dwa rezerwaty przyrody utworzono na tym terenie tuż przed 1939 rokiem, jednak ich dalszy los pozostaje nieznany. Współczesny Park utworzono w 1994r. Położony jest na pograniczu trzech powiatów: jarocińskiego, średzkiego i wrzesińskiego i obejmuje 156, 4 km2. Swym położeniem obejmuje dwa obszary o zasadniczo odmiennych warunkach  fizyczno - geograficznych: cześć północną, położoną na prawym brzegu Warty i południową (większą) - lewobrzeżną.
  • cześć północną stanowi zalesiona wysoczyzna morenowa - płaska i falista;
  • środkową, wąską,  część parku zajmuje Pradolina Warszawsko - Berlińska z biegiem Warty;
  • część południowa to Wał Żerkowski z najwyższym wzniesieniem, położoną na północ od Żerkowa Łysą Górą 161 m. n. pm. 
Najniżej położonym punktem na terenie parku jest poziom wody Warty mierzony na wysokości Czeszewa - 68 m n.p.m. Lasy zajmują ok. 40 % pow. parku zaś wody, prócz biegu Warty i starorzeczy, reprezentują także położone w północnym skraju parku stawy hodowlane pod Miłosławiem.  Na prawym brzegu Warty położony jest rezerwat leśny "Dwunastak" utworzony w 1959 roku na pow. 9,12 ha, który obejmuje skupisko dębów i sosen o wysokości do 30 m i wieku do 160 lat. Do 1987 roku istniał w tej części jeszcze jeden rezerwat leśny - "Sarnice". Rezerwat ten chronił 120 letnie dęby szypułowe i 70 letnie lipy drobnolistne. Jednak wykreślony został z z ewidencji na skutek huraganu, który 18.09 1987 roku niamal całkowicie go zniszczył. Podobny kataklizm zniszczył dokładnie trzydzieści lat wcześniej rezerwat "Góry" położony na płn. od leśniczówki i chroniący 160 letnie dęby.
wykres - podział powierzchni Parku
Podział powierzchni parku
na poszczególne gminy
wykres - podział gruntów parku
Podział gruntów parku (dla porównania lesistość Polski: 28,9%)

Parki krajobrazowe województwa wielkopolskiego
 W części południowej istnieją obecnie dwa rezerwaty: florystyczny "Czeszewski las"  (222,62 ha) i faunistyczny "Dębno n. Wartą". Rezerwat "Czeszewski las" powstał w 2004r poprzez połączenie istniejących dwóch rezerwatów "Czeszewo" (pow. 27,61 ha) i "Lutynia" (pow. 45, 8 ha). Rezerwat chroni las grądowo - łęgowy składający się m.in ze 160 letnich dębów. Szczególnie cennym jest rezerwat faunistyczny "Dębno nad Wartą" o pow. 21, 62 ha utworzony w 1974 roku. W granicach rezerwatu znajduje się mieszany bór grądowo -łęgowy (dęby, olchy, wiązy i jesiony; łacznie 23 gatunki drzew). Szczególnej ochronie podlega populacja rzadkich (wymierających zwierząt bezkręgowych m.in. ślimaki maskowce, ślimaki świdrzyki, a także kilka gatunków, których właściwym terenem występowania są tereny górzyste. Otulinę parku w części płd.-zach. i częściowo wschodniej zapewnia utworzony w 1989 roku Obszar Chronionego Krajobrazu "Szwajcaria Żerkowska". 
Parki Krajobrazowe Województwa Wielkopolskiego

Ponadto w ramach sieci NATURA 2000 utworzono obszary częściowo pokrywające się z obszarem parku i obejmujące głównie dolinę Warty. Sa to: Obszar Specjalnej Ochrony ptaków ("dyrektywa ptasia") pod nazwą "Dolina Środkowej Warty", jeden z 17 na terenie Wielkopolski oraz obszar Specjalnego Obszaru Ochrony siedlisk ("dyrektywa siedliskowa") pod nazwą "Ostoja Nadwarciańska" (również na lewym brzegu Warty) Konsultowane jest obecnie utworzenie SOOs którego zadaniem będzie ochrona szczególnie cennych obszarów leśnych. Będzie to Specjalny Obszar Ochronny ("dyrektywa siedliskowa")  pod nazwą "Lasy Żerkowsko- Czeszewskie".  Na terenie parku, którego głównymi zaletami są oddalenie od ruchliwych szlaków komunikacjnych i przepiękne morenowe krajobrazy, "przemalowywane" o każdej niemal porze roku "soczystą" przyrodą, spotkać można także wiele cennych architektonicznie obiektów. Do najciekawszych należą:
W granicach parku krajobrazowego znajdują się następujące miejscowości:
Antonin, Białe Piątkowo, Bieździadów, Brzostków, Bugaj, Chlebowo, Czeszewo, Dębno, Gąsiorowo, Gęczew, Kozubiec, Kretków, Laski, Lgów, Lisew, Łuszczanów, Mikuszewo, Miłosław, Paruchów, Pawłowice, Podlesie, Pogorzelica, Przybysław, Raszewy, Rudki, Szczodrzejewo, Szczonów, Śmiełów, Żerków i Żółków.
28 września 2007 roku utworzono Mickiewiczowski Park Kultury obejmujący miejsca związane z pobytem Adama Mickiewicza w 1831 roku oraz silny do dzisiaj  kult poety w tych okolicach. Park obejmuje Żerków oraz Brzostków, Gęczew, Lgów i Śmiełów.

Plan Żerkowsko - Czeszewskiego Parku Krajobrazowego.
Żerkowsko - czeszewski P.K. - plan
Opis szlaków pieszych i rowerowych >>

Lednicki Park Krajobrazowy >>
Ochrona przyrody wokół Środy Wielkopolskiej >>
Kościoły drewniane wokół Środy Wielkopolskiej >>
Obiekty Ziemii Średzkiej - mapa >>
Geograficzne "naj" Powiatu średzkiego >>
Rejestr zabytków Powiatu średzkiego >>

chronologia ochrony przyrody w ŻCZPK

logo

©MB 8.2007
ost. zm. 9.2009

nawig
acja