![]() |
| Kolegiata średzka
>> Dwór w Koszutach >> Winna Góra >> Drewniane kościółki powiatu >> Giecz >> Średzka Wąskotorówka >> Wyspa Edwarda w Zaniemyślu >> |
![]() |
|
W
II w p.n.e. świat
hellenistyczny - dla Greków cały ówcześnie znany
świat - był w rozkwicie. Na horyzoncie
jawiło się już nowe imperium, prężna republika, która
chłonąc hellenizm pełną
piersią, niebawem na długie stulecia, stać się miała władczynią całego
ówcześnie
znanego świata. Świat ten był już ukształtowany; kwitnął handel, nauka
i
sztuka. Swe wielkie dokonania miała już za sobą
także architektura.
Dokonania te były na tyle wielkie,
że w świecie hellenistycznym było o nich głośno. Budzące powszechny
podziw
budowle, takie jak Wielkie Piramidy w Gizeh czy latarnia morska na
wyspie Faros
u wrót Aleksandrii, stały się miejscem, powszechnie
wyzwolonej, w hellenistyczno
– rzymskim świecie, turystyki. Ugruntowaniem wiedzy
o tych wspaniałych
budowlach zajął się niejaki Antypater z Sydonu, poeta grecki,
który stworzył
pierwszą znaną listę Siedmiu Cudów Świata Starożytnego. Co
ciekawe lista z niewielkimi
zmianami, dokonanymi głównie w średniowieczu, przetrwała do
współczesności.
Niestety, tylko lista i dość ugruntowana wiedza o obiektach,
które zawierała, bo
z rzeczywistych obiektów przetrwał tylko jeden –
egipskie piramidy w Gizeh.
Wzorem Antypatera z Sydonu i jego listy
już w średniowieczu powstawać zaczęły także inne spisy, w tym lista
cudów, które
zawierała
takie obiekty jak Haga Sophia czy Stonehenge. Magia tych elitarnych
spisów obiektów zachwycających całą ludzkość
działa do dzisiaj.
W
2001 roku Szwajcar Bernard Weber powołał
fundację New 7 Wonders, której celem stała się m.in. zabawa
w wyznaczenie siedmiu
nowych cudów. Zabawa ta ma jednak głębsze dno, bo fundacja
przyjęła do
realizacji zupełnie słuszną skądinąd ideę ochrony dziedzictwa naszej
planety
poprzez jego promocję. Jednym z aktualnych programów
fundacji jest stworzenie wirtualnego
posągu Buddy zniszczonego przez Talibów w
Afganistanie.
|
|
Poszukiwanie siedmiu nowych
cudów świata prowadzone jest w dwóch zasadniczych
obszarach: przyrody, w którym
nominowany jest m.in. obszar Wielkich Jezior Mazurskich i Puszcza
Amazońska
oraz dziedzictwa kulturowego, który promuje tak znane
budowle jak Angkor Wat, Statuę
Wolności czy bajkowy zamek Neuschwanstein. Co ciekawe w obszarze
dziedzictwa kulturowego
nominowane są także Piramidy w Gizeh – te same
które błyszczały na pierwszej
tego typu liście. Lista siedmiu cudów
świata starożytnego była swoistym
przewodnikiem turystycznym. Wybrane siedem cudów
współczesności stanowić będzie
nową elitę.
A jak to jest z powiatem
średzkim; czy mamy czym się pochwalić w skali lokalnej?
Ależ
oczywiście! Autorytarnie wybraliśmy 7 cudów powiatu
średzkiego, które sfotografowaliśmy.
Cóż to za obiekty i jak znalazły się na naszej liście?
Zastanówmy się. Kiedy myślimy
o Środzie, co przychodzi nam na myśl jako pierwsze lub innymi słowy, co
kojarzy
nam się ze Środą…
|
![]() |
| Bez dwóch zdań kolegiata! To przecież symbol miasta, gotycka świątynia o prawie sześciuset letniej historii na trwałe wpisała się w krajobraz miasta i jego historię. Przez prawie 400 lat stanowiła centrum szlacheckiej demokracji, w którym odbywały się jedne z najważniejszych w całej Rzeczypospolitej sejmiki ziemskie. To właśnie tutaj szlachta uchwalała postanowienia które później sejm koronny zatwierdzał jako prawo stanowione, którego przestrzegać musiał szlachcic na zagrodzie, wojewoda i król. |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
|
XVIII
wieczny, drewniany, modrzewiowy, alkierzowy dwór
w układzie polskim w Koszutach.
Należy
do najpiękniejszych spośród niewielu zachowanych tego
typu obiektów w Polsce.
|
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| Pałac Mańkowskich w Winnej Górze powstał w 1910 z inicjatywy prawnuka generała Jana Henryka Dąbrowskiego - bohatera Hymnu. Henryk Mańkowski zbudował nowy pałac na miejscu starego, który wraz z dobrami winnogórskimi podarowany został przez Napoleona w 1807r. twórcy Legionów Polskich we Włoszech jako tzw. donacja - dowód uznania zasług. Za życia generała winnogórski pałac stał się panteonem narodowych pamiątek i miejscem kultywowania narodowej tożsamości. Kult pamięci o generale pieczołowicie pielęgnowali potomkowie, a zwłaszcza Henryk Mańkowski. W 1818r. gen. Dąbrowski dokonał żywota i pochowany został w krypcie miejscowego, barokowego kościoła pw. św. Michała Archanioła. W 1863r. zwłoki generała przeniesiono do kaplicy grobowej zbudowanej przy zach. nawie wg. projektu Seweryna Mielżyńskiego. Serce genarała spoczywa w specjalnej urnie w podziemiach kościola św. Wojciecha w Poznaniu czyli na tzw. "poznańskiej skałce" - panteonie wybitnych wielkopolan. |
![]() |
| Kolejnym cudem są naszym zdaniem drewniane kościółki położone w powiecie. Jest ich obecnie sześć i znajdują się w: Mącznikach, Bagrowie, Gieczu, Murzynowie Kościelnym, Śnieciskach i Boguszynku. Każdy z nich stanowi małą architektoniczą perełkę - dzieło mistrzów ciesiółki sprzed dwustu lat. Wszystkie z nich to kościółki wiejskie, a swym położeniem i formą architektoniczną stanowią o pięknie kształtowanego przez stulecia wielkopolskiego krajobrazu. W bezpośredniej bliskości powiatu znajduje się jeszcze osiem takich obiektów. |
| Zrębowy kościół pw.św.Wawrzyńca w Mącznikach. Jest najstarszy na terenie powiatu i ziemi średzkiej i pochodzi z 1700r. |
| Mączniki |
![]() |
| Zrębowy kościół pw. św. Marcina w Śnieciskach powstał 67 lat po świątyni w Mącznikach. W kruchcie świątyni zachowała się urokliwa inskrypcja złożona ręką miejscowego majstra ciesielskiego Jana Ślumskiego (Ślomskiego?), który w prostym wierszu polecił swą pracę, siebie i rodzinę Bogu. |
![]() |
| Śnieciska |
![]() |
| Jeszcze nie było Gniezna i tego co historycy później nazwali państwem gnieźnieńskim, gdy mieszkowi antenaci poczeli wznosić giecką warownię. Przetrwała burzę organizacyjnych początków państwa pierwszych piastów gdy masowo wycinano w pień grody niedostosowane położeniem do koncepcji obronnej nowego, szybko rosnącego w siłę państwa. Być może tutaj odbyć miał się chrzest, bo rozpoczęto budowę palatium z kaplicą, takiego samego jakie później (a może równoczesnie?) wybudowano na Ostrowie Lednickim. Budowę z niewyjaśnionych przyczyn przerwano. Na przełomie X i XI w w grodzie wzniesiono imponujących rozmiarów kamienny kościół z kryptą relikwiarzową w podziemiach oltarza. Wraz z Gnieznem, Poznaniem, Ostrowem Lednickim stanowił jeden z tzw. grodów centralnych, które tworzyły coś na kształt rozproszonej stolicy państwa (ideową, religijną stolicą było Gniezno). W 1038r najazd czeskiego Brzetysława ruinuje warownię, która odbudowana staje się później stolicą kasztelanii fukcjonującej formalnie do końca XVIIIw. |
![]() |
![]() |
![]() |
| Na terenie jednego z podgrodzi powstała osada handlowa, w której centrum stanowił już w pocz. XI wieku romański kościół pw. NMP i św. Mikołaja. Obecny kościół pochodzący z XII wieku jest drugą świątynią zbudowaną w tym miejscu. Na miejscowym cmentarzu pochowani są m.in Stanisław Hebanowski, znany wielkopolski architekt i jego wnuk również Stanisław, teatrolog, reżyser, długoletni dyrektor Teatru Wybrzeże w Gdańsku |
| Grubo ponad sto lat pod parą! Średzka Wąskotorówka stanowi jeden z lepiej zachowanych czynnych zabytków kolejnictwa. Zbudowana w 1902 roku na potrzeby głównie rolnictwa i systematycznie rozbudowywana w pocz. XXw linia osiągnęła swe apogeum pod koniec l. 20-tych licząc 120 km dlugości, kilkadziesiąt stacji, kilka mostów, kilkukilometrowy system normalnotorowy na terenie Poznania, przeładownię styczną do normalnotorowej linii Poznań - Kluczbork i wiele innych obiektow infrastruktury. Dziś to ledwie i aż 14 km ze Środy do położonego w rynnie jezior kórnicko - zaniemyskich urokliwego Zaniemyśla. Ale dawna świetność to dziś wspaniały produkt turystyczny! |
![]() |
![]() |
| Ten przepiękny drewniany dom w stylu szwajcarskim powstał z inicjatywy Edwarda hr. Raczyńskiego - wielkiego patrioty, społecznika i mecenasa kultury. Zbudowany na wyspie o nazwie Grunt położonej urokliwie wsród toni zaniemyskiego jeziora stał się mimowolnym świadkiem tragedi hrabiego, który przygnieciony bezpodstawnymi atakami ze strony współrodaków popełnił na jego progu samobójstwo. Wyspa zwie się dziś Wyspą Edwarda, a jezioro Jeziorem Raczyńskim i stanowi pierwsze w długiej polodowcowej rynnie jezior kórnicko - zaniemyskich. |
| Grobowiec
Edwarda hr.
Raczyńskiego przy neogotyckim kościele pw. św. Wawrzyńca w Zaniemyślu. Na cokole znajduje się posag Higei, greckiej bogini, którejrzeźbiarz nadał cechy twarzy Konstancji - żony Edwarda. Stąd zrozumiała staje się inskrypcja umieszczona u nog Higei. |
| Galeria
Środy >> Skansen miniatur w Pobiedziskach - galeria >> Kanon krajoznawczy ziemi średzkiej >> Środa i ziemia średzka - historia >> Obiekty ziemi średzkiej >> |
|
| część zdjęć powstała z wykorzystaniem techniki HDR |
![]() |
![]() |
©MB
09.2010 ost. zm. 02.2012 |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |