baner

szyny - huty >>
most nad linią normalnotorową w Środzie >>
most nad Średzką Strugą w Środzie>>
most nad Maskawą w Dębiczu >>
most nad Koplą w Tulcach >>
most nad Maskawą w Źrenicy >>
most nad Brodkiem w Śnieciskach >>
stacja Środa Wąskotorowa - schemat >>
stacja Środa Miasto - schemat >>
stacje i przystanki linii Środa  - Zaniemyśl >>
torowisko

    Na świecie w trakcji kolejowej wykorzystuje się rozstaw szyn od 305 mm  w USA do 1676 mm w Bangladeszu, Indiach, Iranie, Pakistanie, Sri Lance, USA, Argentynie i Chile. 
W większości krajów świata standardem kolei normalnotorowej jest 1435 mm choć w Europie stosuje się również 1668mm
w Hiszpanii i  Portugalii. Rozstaw torów 1000 i mniej milimetrów wyznacza obszar linii wąskotorowych. W Polsce występują następujące rozstawy torów: 1000, 900, 785, 750, 640, 630, 600, 500, 450, które tworzą zarówno koleje dojazdowe, parkowe jak i przemysłowe.
Torowisko (szlak główny)
Zaniemyśl - Środa.

Fragmenty szyn ze stacji Środa Wąskotorowa z oznaczeniami hut i dat wytopu.
Krupp 1906 osnabruck 1902 G.H.H 1908 G.H.H. 1900 B.V.C. Bochum
Krupp 1906 Osnabruck 1902 G.H.H 1909 G.H.H.1900 B.V.C. Bochum
Hoesch 1901 Union 1915 Konigshutte 1911 G.H.H 1893 R.S.W. 1906
Hoesch 1901 Union 1915 Konigshutte 1911 G.H.H. 1893 R.S.W. 1906
Osnabruck 1917 Krupp 1888
Osnabruck 1917 Krupp 1888
(najstarsze zachowane)

Fragmenty szyn  z oznaczeniami hut i dat wytopu zachowane na odcinku podjazdu i zjazdu na most nad koleją normalnotorową,
czyli popularnej "kipy"
Roechling 1918 Phonix R 1887 III C5 * Phonix R 1887 III C5 * Union 1900 Krupp 1899
Roechling 1918 Phonix R 1887 III C5 * Union 1897
(przebity rok 1896)
Union 1900 Krupp 1899
FH 1905 Krupp 1903 BVG Bochum 1906 Union 1902 D X H 1909
FH 1905 Krupp 1903 BVG Bochum 1906 Union 1902 D [x] H 1909
Dudelingen 1910 Union D 1884 BVG Bochum 1887 X niezbyt czytelny napis grażdanką z datą 1903
Dudelingen 1910 Union D 1884
( najstarsze zachowane)
BVG Bochum 1887 X niezbyt czytelna sygnatura
grażdanką z datą 1903

Fragmenty szyn  z oznaczeniami hut i dat wytopu zachowane na odcinku Środa Miasto - Środa Wąskotorowa
PKP 20 1938 C.Huta J. Piłsudski [strzałka w prawo] Konigshutte 1906 BST Zeltwec BST 1885 M.St. Teschen. 901
PKP 20 1938 C. Huta
J. Piłsudski [strzałka w prawo]
Konigshutte 1906 BST Zeltwec BST 1889 M.St. Teschen. 901

zjazd z wiaduktu most - kipa
Skład zjeżdża z wiaduktu nad linią normalnotorową czyli popularna "kipą" w kierunku Zaniemyśla. Jadąc w dół po łuku kolejka oddziałuje na szyny ze zwiększoną siłą. Zdjęcie pochodzi z lipca 1998r. kiedy średzka ciuchcia prowadziła składy według regularnego sieciowego rozkładu jazdy.

Zdjęcie wykonane kilkadziesiąt metrów wcześniej ale już 8 lat później (lipiec 2006)

Most żelbetowy nad linią normalnotorową, czyli sedno popularnej "kipy". most - kipa

most - kipa Torowisko wzmocnione jest dodatkowymi szynami. W tle Obszar Chronionego Krajobrazu Bagna Średzkie. Pod mostem przebiega linia normalnotorowa Poznań - Kluczbork

Widok z mostu. Pod mostem linia
Poznań - Kluczbork.
W tle łagodnie opadający zjazd z mostu w kierunku Zaniemyśla.
most - kipa

most - kipa Widok na most w kierunku Środy. W tle komin Stomila.

Wyjście z zakrętu. Z prawej , na horyzoncie, widać stożek wieży ciśnień. most - kipa

most - Struga Średzka
Żelbetonowy most na Strudze Średzkiej. Podobne zachowały się na nieistniejącej lini Środa - Kobylepole w Dębiczu, Tulcach,  Źrenicy
i Żernikach. Most w Dębiczu można przejechać dziś samochodem, most w Źrenicy i Żernikach - przejść lub przejechać rowerem, most
w Tulcach
- przejść (z użyciem technik alpinistycznych :)
most na Strudze Średzkiej most na Strudze Średzkiej
Struga Średzka pod mostem. Most widziany z góry.
most na Strudze Średzkiej
Obok mostu na linii wąskotorowej jest dziś nowoczesny most drogowy.

Dębicz
Jeden z ocalałych mostów łukowych na Maskawie na nieistniejącym już szlaku  Środa Wlkp - Kobylepole.
Ten stoi w Dębiczu.

Most widziany w kierunku Dębiczka. most w Dębiczu

most w Dębiczu

Ruiny mostu na Kopli w Tulcach na nieistniejącej już dziś linii Środa - Kobylepole. Tulce

Tulce Widok w kierunku Tulec. Zwraca uwagę brak nasypu.

most na Kopli w Tulcach

most na Kopli w Tulcach Widok od strony Żernik.

Widok od strony Tulec. most na Kopli w Tulcach

Źrenica Most w Źrenicy na nieistniejącej
linii Środa - Kobylepole.
Część wschodnia.

Źrenica

Źrenica Część wschodnia.

Źrenica

Źrenica

Źrenica

most w Śnieciskach Most na Brodku na lini Środa - Zaniemyśl w Śnieciskach.

Śnieciska

mosty

zwrotnica zwrotnica pług
Jedna ze zwrotnic na stacji
Środa Wąskotorowa.
Ta jest zwrotnicą zjazdową ze szlaku na torowisko manewrowe z kierunku Zaniemyśl- Środa...
...urządzenia są dziś już mocno wyeksploatowane. Kiedy nadchodzą "wielkie zimy" i taki sprzęt musi wyjechać by udrożnić torowisko. Pług ten stoi na stacji Środa Miasto, zdjęcie pochodzi z sierpnia 2000r.

przetoka przetoka transportery
Rampa załadowcza z rozstawu wąskotorowego na
platformy normalnotorowe na stacji
Środa Wąskotorowa oraz...
...rampa transporterowa z rozstawu normalnotorowego na platformy wąskotorowe czyli transportery. Transportery czyli specjalne platformy transportowe dla wagonów normalnotorowych na stacji Środa Waskotorowa.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. budynek godpodarczy na stacji Środa Wąskotorowa. W zaroślach opodal spotkać można jeszcze pozostałości po budynku nastawni stacji Środa Wąskotorowa.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. Torowisko na stacji Środa Wąskotorowa.
Tory po lewej to szlak do stacji Sroda Miasto. Tory po prawej zjeżdżały
kiedyś do cukrowni i do rampy transporterowej z 1435 na 750 mm.
Lipiec, 2004r.
Tory po lewej prowadzą wprost do torowiska 1435mm.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. Miejsce wjazdu wagonów normalnotorowych na transportery - wagony o rozstawie 750mm, przystosowane do przewozu taboru normalnotorowego.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. Pozostałość po budynku eksploatacyjnym na stacji Środa Wąskotorowa.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. Wodzidło (?) leży na swoim miejscu
jakby zatrzymał się czas...
Lipiec, 2004r. Kolejne urządzenie przy
rampie transporterowej z 1435mm na 750 mm.

Środa Wąskotorowa Środa Wąskotorowa
Lipiec, 2004r. Bocznica z rampą przeładowczą.  Na rampie tor 750mm, a pod rampą 1435mm.
W ten sposób burty wagonów obydwu składów były na tej samej wysokości, co ułatwiało przeładunek.

wjazd na teren cukrowni zakończenie toru
Pozostałość po odgałęzieniu ze stacji Środa Waskotorowa prowadzącym
do średzkiej cukrowni, a więc miejsca dzięki któremu
kolejka powstała.
Zakończenie toru od którego odchodziło 
 odgałęzienie do cukrowni.
wjazd do cukrowni
Kolorem żółtym zaznaczono dawny wjazd wąskotorówki do cukrowni. Prawy tor jeszcze istnieje i zakończony jest w zielonym kwadracie. (Dwa zdjęcia górne). Kolorem czerwonym zaznaczono wjazd normalnotorowy. Brama w niebieskim kwadracie. Po lewej zbiorniki melasy, po prawej wieża ciśnień.

tor wzmocnienia
Pęknięcie szyny w okolicach mostu na Śrudze Średzkiej. Widać także, że w niektórych miejscach  użyto nowoczesnych podkładów betonowych Na łukach torów szyjki szyn połączono specjalnymi drążkami usztywniającymi. To zdjęcie pochodzi z odcinka przed mostem na Strudze Średzkiej, podobne wzmocnia zastosowano na łuku po wyjeździe ze stacji Środa Miasto.

przejazd trasy katowickiej Przejazd przez trasę katowicką. Widok w kierunku Słupi Wielkiej.

Platforma platforma

zakończenie toru manewrowego stacji Środa Miasto Zakończenie toru manewrowego stacji Środa Miasto.
Schamat torowiska na stacji przeładunkowej Środa Wąskotorowa. W większości już dziś nie eksploatowane.
schemat torowiska Środa Wąskotorowa
Schemat torowiska stacji Środa Miasto
schemat torowiska Sroda miasto

Stacje i przystanki

stacja Środa Miasto km 0
Stacja Środa Miasto. Do 1968 roku stanowiła węzłową stację dwóch lini: Środa - Kobylepole (50 km) i Środa - Zaniemyśl (14 km). Zdjęcie w kierunku Kobylegopola.
Środa Wąskotorowa km 0,5
Stacja Środa Wąskotorowa zwana również przeładownią. Była główną stacją przeładunkową ŚKD, posiadającą połączenia dwustronne z torem normanym (1435 mm), rampy i szereg bocznic.
Środa Kochanowskiego km 1
Przystanek przy ulicy kochanowskiego powstał w schyłkowym okresie rozkładowego ruchu średzkiej wąskotorówki by skrócić dojezdżającej młodzieży drogę do szkół, a złaszcza Zespołu Szkół Zawodowych i Zespołu Szkół Rolniczych.  Zdjęcie zrobione w kierunku stacji Środa Wąskotorowa, o
bok ogrody działkowe. Tuż za przystankiem wąskotorówka rozpoczyna podjazd na most nad linią normalnotorową Poznań - Kluczbork.
Słupia Wielka km 5
Stacja Słupia Wielka. W jej sąsiedztwie znajduje się siedziba i gmachy Centralnego Ośrodka Badań Odmian Roślin Uprawnych. Zdjęcie zrobione w kierunku Środy. Na pierwszym planie tor szlakowy i peron, za nim tor boczny (mijanka)
Słupia Wielka
Annopole km 7
Stacja Annopole. Tor łukiem przechodzi przez drogę Słupia - Zaniemyśl i biegnie dalej do Płaczek. W spalerze drzew po prawej stronie droga do wsi Annopole.
Annopole Stacja Annopole. Zdjęcie w kierunku Słupi.
Płaczki km 8
Stacja Płaczki. Widok w kierunku Śniecisk. Na pierwszym planie tor szlakowy, dalej peron, a za nim bocznica.
Płaczki Stacja Płaczki. Widok w kierunku Annopola.
Po prawej tor boczny.
Śnieciska km 10
Stacja Śnieciska. Tor szlakowy, peron i tor boczny. Widok w kierunku Płaczek.
Śnieciska Stacja Śnieciska. Rozjazd z toru szlakowego na boczny.
Polwica km 12
Stacja Polwica. Widok w kierunku Śniecisk.
Polwica

Polwica Stacja Polwica. Widok w kierunku Zaniemyśla.
W tle wieża kościoła poewangelickiego
w Zaniemyślu.

Zaniemyśl km 14
Stacja końcowa Zaniemyśl.

b

cr
©MB 05.2005
ost. zm. 02.2009

n
a
w
i
g