Proponujemy pozwiedzać najbliższą okolicę, czyli do 30 km w linii prostej od Środy. Kto lubi kontakt z przyrodą wybrać może jedną z 12 tras rowerowych, z dala od ruchliwych dróg; podróż przez prawdziwe morze zieleni, której nie brakuje wokół Środy. Nie brakuje także miejsc niezwykłych, tych z wielką historią, bo i ona współtworzyła ziemię średzką. Część tras opracowaliśmy także dla zmotoryzowanych, choć odległości, jakie przyjęliśmy w tym temacie raczej są niewielkie.

Okolica bliższa >>

* * *

Rynna jezior Kórnicko – zaniemyskich to polodowcowy twór, pradolina, być może pozostałość pierwotnego przebiegu Warty. Tworzy ją osiem jezior o powierzchni od 250 do 17 hektarów przez które kolejno przepływa rzeczka Głuszynka kończąca bieg w Warcie. Do niedawna jezior było dziewięć, ale ostatnie w biegu Głuszynki ma dziś powierzchnię (sezonowo) ok. 3ha i intensywnie zarasta. Część jezior otaczają lasy będące częścią Nadleśnictwa Babki. Bujna przyroda i przepiękne krajobrazy przyczyniły się do rozwoju turystyki i bazy turystycznej wokół jezior. Sprzyja temu zjawisku kontekst kulturowy. Oto bowiem w dolinie Głuszynki, w  Kórniku stoi słynny na cały kraj, jeden z najlepiej zachowanych zamków w tylu neogotyku angielskiego, pierwotnie siedziba Górków (inna budowla), później Działyńskich i Zamoyskich. To właśnie tutaj straszy najsłynniejsza polska Biała Dama, za życia Teofila z Potulickich Działyńska, której portret wisi w jeden z zamkowych sal. Z otoczeniem wspaniale koresponduje założenie parkowe – najstarsze polskie arboretum, pozostające pod zarządem Polskiej Akademii Nauk.

Kiedy Adam Mickiewicz przybył w sierpniu 1831 roku do Wielkopolski, w Królestwie Polskim powstanie listopadowe już dogorywało. Wieszcz chciał jednak wyruszając kilka miesięcy wcześniej, z Rzymu dostać się do Królestwa by wziąć udział w tym narodowym zrywie. Kiedy przybył do Wielkopolski, do Śmiełowa, gdzie poznał Konstancję Łubieńską, mężatkę i siostrę pani na Śmiełowie, już do powstania się nie kwapił. Do dziś spekuluje się co tak bardzo spowalniało wieszcza w drodze do Królestwa, choć samo przybycie do Śmiełowa miało na celu przekroczenie pobliskiej granicy, co nawet wg. niektórych badaczy poeta na chwilę uczynił. Najczęściej wymienia się więc urok pani Konstancji, choć nie brakuje i głosów o zwyczajnym zdrowym rozsądku. Dziś już możemy być tylko pani Konstancji wdzięczni, że pojawiła się w stosownym czasie życia wieszcza i ten nie poległ np. pod Iganiami, bo nie napisałby już Pana Tadeusza, którego zamiar powziął bawiąc w Wielkopolskich dworach i pałacach. Jakże gościnne musiały być to ogniska domowe, skoro ich atmosfera wielokrotnie stała się inspiracja do uplastycznienia poetyckich wspomnień kraju lat dziecinnych. Ileż to Wielkopolek, Wielkopolan, miejsc i faktów znalazło swe odzwierciedlenie na łamach epopei. Dość powiedzieć, że pamięć o wieszczu i jego pobycie do dziś ciągle żywo kultywowana jest w tych wszystkich miejscach gdzie bywał: w Szwajcarii Żerkowskiej, ze Śmiełowem, i Brzóstkowem, w Kopaszewie, Choryni, Luboni, Objezierzu, Konarzewie i Łukowie oraz wielu innych miejscach w Wielkopolsce. Nie dziwi więc, że scenografia do filmu Wajdy „Pan Tadeusz” ostatecznie znalazła się w Wielkopolskim krajobrazie – w Cichowie.

„Miasteczko J. w Wielkopolsce jest mniej więcej takie, jak wszystkie położone w tamtej stronie.” Tak zaczyna się opowiadanie „Młyn nad Lutynią” Jarosława Iwaszkiewicza. Ów młyn istnieje do dzisiaj, w Wilkowyi niedaleko Jarocina, a autor bywał w tych okolicach tuż po II wojnie światowej. Drewniany budynek młyna, zniszczone elementy murowanej tamy i malowniczy nurt Lutyni, to wszystko co pozostało, a co stało się krajobrazem, tej niesamowitej, być może prawdziwej opowieści. Tuż przed zjazdem do młyna napotkać można ciekawy zabytek techniki drogowej, jeden z pierwszych mostów wykonanych w technice żelbetonowej. Może i miasteczko J., czyli Jarocin jest mniej więcej taki, jak wszystkie położone w tej stronie, ale przecież jakże mogłoby być inaczej: Jarocin jest Wielkopolski! Ciekawym zabytkiem jest ruina gotyckiego kościoła pw. św. Ducha stojąca tuż obok amfiteatru, który stał się miejscem narodzin jednego z najbardziej legendarnych festiwali rokowych. 

W tym dziale postanowiliśmy umieścić wszystko co nie dało wtłoczyć się w ramy przestrzenno- czasowe poprzednich rozdziałów. Przyjęliśmy, że „wokół Poznania” to dla nas 20-30 km od granic miasta, choć nie jest to granica ścisła. Zaś w sformułowaniu „wszystko” nie ma nic z potrzeby uporządkowania rzeczy mniej ważnych, niepasujących rangą czy ideą do poprzednich. Wręcz przeciwnie, np. takie Michorzewo z grobem jednej z najsłynniejszych Wielkopolanek czy Wąsowo z przepięknym Pałacem, Tomice z renesansową płytą Tomickiego albo dolina Wełny z Jaraczem – same Wielkopolskie krajoznawcze perełki.